Transport osób pojazdami o liczbie miejsc nieprzekraczającej 9 łącznie z kierowcą podlega szczególnym regulacjom prawnym, które różnią się w zależności od charakteru przewozów i modelu działalności. Najbardziej znaną formą tego rodzaju transportu są usługi taksówkowe, ale przepisy obejmują również inne rodzaje przewozów odpłatnych realizowanych niewielkimi busami czy minibusami. Zrozumienie wymogów licencyjnych i prawnych jest niezbędne dla każdego, kto planuje prowadzić działalność gospodarczą w zakresie przewozu pasażerów pojazdami do 9 osób.
Kiedy potrzebna jest licencja?
Kwestia licencjonowania przewozów osób pojazdami do 9 miejsc zależy przede wszystkim od charakteru świadczonych usług oraz miejsca ich wykonywania.
Przewozy wymagające licencji
- usługi taksówkowe – odpłatny przewóz osób na zlecenie pasażera
- regularny przewóz osób na określonych trasach i według rozkładu jazdy
- przewozy okazjonalne organizowane za odpłatnością
- transport pracowników na zlecenie firm (jeśli realizowany odpłatnie)
Przewozy niewymagające licencji
- przewóz własnych pracowników w ramach działalności pracodawcy bez osobnej odpłatności
- przewóz członków rodziny lub znajomych bez charakteru zarobkowego
- transport realizowany przez instytucje publiczne dla własnych potrzeb
Licencja na taxi
Najpopularniejszą formą przewozu osób busem do 9 miejsc są usługi taksówkowe. Wymagają one uzyskania licencji na taxi wydawanej przez starostę właściwego ze względu na planowane miejsce wykonywania działalności.
Warunki uzyskania licencji na taxi
Przedsiębiorca ubiegający się o licencję na wykonywanie przewozów taksówką musi spełnić następujące wymogi:
- posiadać tytuł prawny do pojazdu (własność, leasing, najem)
- pojazd musi spełniać normy techniczne określone przepisami (sprawność, wyposażenie, oznakowanie)
- dysponować bazą taxi na terenie gminy, w której planowane jest wykonywanie przewozów
- zatrudnić kierowców posiadających aktualne zaświadczenie kwalifikacyjne kierowcy taxi
Dokumenty wymagane do uzyskania licencji
- wniosek o wydanie licencji
- odpis z Krajowego Rejestru Sądowego lub zaświadczenie z CEIDG
- dowód rejestracyjny pojazdu lub umowa leasingu, najmu
- aktualne badanie techniczne pojazdu
- potwierdzenie posiadania bazy taxi (umowa najmu lokalu, oświadczenie właściciela)
- dowód uiszczenia opłaty skarbowej
Opłaty za licencję
Opłata skarbowa za wydanie licencji na taxi wynosi 50 zł. Licencja jest wydawana na czas określony, wskazany we wniosku, jednak nie dłuższy niż 50 lat.
Wymagania dla kierowców taxi
Kierowca wykonujący przewozy taksówką musi posiadać stosowne kwalifikacje:
- prawo jazdy kategorii B przez co najmniej 3 lata
- aktualne orzeczenie lekarskie i psychologiczne
- zaświadczenie o ukończeniu szkolenia dla kierowców taxi
- zdany egzamin przed komisją powołaną przez starostę
Zaświadczenie kwalifikacyjne kierowcy taxi jest ważne przez 5 lat i musi być odnawiane po odbyciu szkolenia okresowego.
Licencja na przewóz osób pojazdami do 9 miejsc poza taxi
Jeśli przewóz osób busem do 9 miejsc nie ma charakteru taksówkowego, ale jest wykonywany odpłatnie (na przykład przewozy pracownicze, przewozy okazjonalne, regularne linie komunikacyjne), zasady licencjonowania są nieco inne.
Kiedy potrzebna jest licencja transportowa?
Zgodnie z ustawą o transporcie drogowym, odpłatny przewóz osób pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą wymaga licencji na krajowy transport drogowy osób. Pojazdy do 9 miejsc są formalnie wyłączone z tego obowiązku, chyba że:
- wykonują przewozy regularne według rozkładu jazdy
- realizują przewozy okazjonalne za odpłatnością w sposób zorganizowany
- działają w szarej strefie jako nielegalne taxi bez odpowiednich zezwoleń
Transport pracowniczy busem do 9 osób
Wiele firm korzysta z niewielkich busów do przewozu pracowników między miejscem zamieszkania a zakładem pracy. Kwestia licencjonowania zależy od modelu organizacji transportu:
Transport własny pracodawcy
Jeśli pracodawca przewozi własnych pracowników pojazdem należącym do firmy, a transport stanowi dodatkowy benefit bez osobnej odpłatności, nie jest wymagana licencja transportowa ani na taxi. Wymaga to jednak, aby:
- pojazd był własnością lub był w dyspozycji pracodawcy
- kierowca był pracownikiem firmy
- przewóz odbywał się wyłącznie w celach służbowych
Transport zlecony zewnętrznej firmie
Jeśli przewóz pracowników jest zlecany firmie transportowej, wykonawca musi posiadać odpowiednią licencję transportową (jeśli pojazd ma powyżej 9 miejsc) lub licencję na taxi (jeśli wykonuje przewozy odpłatne pojazdem do 9 osób).
